Ten artykuł, tak jak wszystkie teksty na christianitas.org publikowany jest w wolnym dostępie. Aby pismo i portal mogły trwać i się rozwijać potrzebne jest Państwa wsparcie, także finansowe. Można je przekazywać poprzez serwis Patronite.pl. Z góry dziękujemy.

 

 

+

Środa Popielcowa

Homilia Przewielebnego Ojca Jeana Pateau

Opata Opactwa Matki Bożej w Fontgombault

(Fontgombault, 18 lutego 2026 r.)

 

Wszystkim okazujesz miłosierdzie, Panie, i żadnego ze swych stworzeń nie masz w nienawiści. Darowujesz grzechy ludziom, aby się nawrócili, i przebaczasz im: albowiem Ty jesteś Panem, Bogiem naszym.

(Introit Mszy Świętej)

Drodzy Bracia i Siostry,

Moi Najdrożsi Synowie!

 

Msza Święta w pierwszy dzień Wielkiego Postu zaczyna się słowami nadziei, które przypominają o bezwarunkowej miłości Boga do każdego człowieka, którego stworzył. Ta miłość spotyka się z ludzkim grzechem, z ludzką nędzą. Jednak Bóg – w przeciwieństwie do szatana – nie gardzi stworzeniem. W swojej wielkiej dobroci darowuje grzechy ludziom i przebacza im, chroni ich też przed zaciekłą złością kusiciela.

Od początków istnienia Kościoła okres Wielkiego Postu jest czasem ostatecznego przygotowania katechumenów do sakramentu chrztu, który otrzymają podczas Wigilii Paschalnej. Od wieków teksty używane w liturgii tego czasu mają cel pedagogiczny i świadczą o miłości Boga objawionej w Chrystusie, w całym Jego życiu. Mówią o tym tak liczne cuda i nauki Pana, a wreszcie Ofiara z własnego życia złożona na drzewie Krzyża. Te dzieła Boże są zaproszeniem skierowanym do każdego człowieka, aby w tym świętym czasie podążał drogą paschalną za Chrystusem – wyrzekał się zła, aby w Chrystusie zmartwychwstać do życia.

Skoro w czasie Wielkiego Postu najważniejszym punktem odniesienia jest Misterium Paschalne, zastanówmy się przez chwilę, czym jest pokuta w oczach Bożych.

Współcześnie często mówi się o korzyściach płynących z surowego postu dla odnowienia zdrowia ciała, na przykład w celu uzyskania spektakularnych wyników w sporcie. Wielki Post miałby więc być czasem wyzwań i niezwykłych dokonań, a tak naprawdę – pychy.

Obok „sportowego” podejścia do Wielkiego Postu istniej także podejście fałszywej pobożności. Pan opisuje takich obłudników bardzo realistycznie:

Kiedy pościcie, nie bądźcie posępni jak obłudnicy. Przybierają oni wygląd ponury, aby pokazać ludziom, że poszczą. Zaprawdę, powiadam wam: już odebrali swoją nagrodę(Mt 6,16).

Ani wielkopostny sportowiec, ani obłudnik nie idzie drogą paschalną. Owszem, otrzyma nagrodę, ale od ludzi.

Do takich ludzi prorok Joel kieruje w imieniu Boga jasne przesłanie:

Nawróćcie się do Mnie całym swym sercem (…). Rozdzierajcie jednak serca wasze, a nie szaty! Nawróćcie się do Pana Boga waszego! On bowiem jest łaskawy, miłosierny, nieskory do gniewu i wielki w łaskawości, a lituje się na widok niedoli(Jl 2,12-13).

Przede wszystkim mamy więc kierować się nie do ludzi, ale do Boga. Jeśli czas Wielkiego Postu sprzyja pojednaniu między ludźmi, to właśnie dlatego, że nienawiść czy gniew, choć dzielą ludzi, najpierw oddalają ich od Boga.

Pan jasno przedstawia drogę pokuty:

Ty zaś, gdy pościsz, namaść sobie głowę i umyj twarz, aby nie ludziom pokazać, że pościsz, lecz Ojcu twemu, który jest w ukryciu. A Ojciec twój, który widzi w ukryciu, odda tobie (Mt 6,17-18).

Ta droga wiedzie przez wnętrze człowieka. To w swojej duszy każdy człowiek powinien gromadzić skarb, który zabierze z sobą do wieczności. Autentyczna pokuta rodzi się w sercu zaprzyjaźnionym z Bogiem i powraca do niego przez owoce, które w nim wydaje.

We wnętrzu człowieka ma swoje źródło modlitwa, czyli dialog z Bogiem. W Nieszporach w czasie zwykłym znajdujemy taki piękny werset: Dirigatur, Domine, oratio mea sicut incensum in conspectu tuo – „Niech moja modlitwa wznosi się przed Tobą jak kadzidło” (Ps 141(140),2).

Dobrze jest się odmawiać modlitwy. Jednak czymś lepszym, a nawet koniecznym, jest ofiarowanie swojej modlitwy. Święty Benedykt przypomina, że śpiewamy psalmy „wobec aniołów”. Tak mamy je śpiewać, „aby nasze serce było w zgodzie z tym, co głoszą nasze usta” (Reguła, 19, 7). Odnówmy w Wielkim Poście naszą praktykę modlitwy.

Dziś Kościół obchodzi wspomnienie św. Bernadetty. Przypomnijmy prośby Matki Bożej skierowane do tej wizjonerki z Lourdes.

W czwartek, 18 lutego 1858 r., dzień po Środzie Popielcowej, podczas trzeciego objawienia Maryja wypowiedziała swoje pierwsze słowa. Powiedziawszy, że nie jest konieczne zapisywanie tego, co mówi, i poprosiwszy Bernadettę o to, aby przychodziła codziennie przez piętnaście dni, Pani powiedziała:

Nie obiecuję uczynić cię szczęśliwą w tym życiu, lecz w przyszłym¹.

Chwała w oczach świata nie będzie udziałem Bernadetty. Maryja zaprasza wizjonerkę do wnętrza i do nadziei – do gromadzenia skarbu na wieczność, aby w ten sposób wypełnić to, co naprawdę istotne w oczach Bożych.

W kolejną środę, podczas ósmego objawienia, Pani wypowiada prośbę współbrzmiącą z duchem Wielkiego Postu:

Pokuty! Pokuty! Pokuty! Módlcie się do Boga za grzeszników! Ucałuj ziemię jako pokutę za grzeszników!

Wielki Post nie jest czasem dla siebie, lecz przede wszystkim czasem dla Boga. Bóg „pragnie, by wszyscy ludzie zostali zbawieni” (1 Tm 2,4). Maryja, Matka wszystkich ludzi, uczyniła swoim to Boże pragnienie i prosi swoje dzieci, aby szły za nią tą drogą. Starajmy się, aby tak było, zaczynając od poprawy naszych relacji z najbliższymi.

Maryja mówi dalej: „Idźcie pić ze źródła i obmyjcie się w nim”. Odnówmy więc w tym świętym czasie naszą praktykę sakramentu pokuty. Czy umiemy prosić o przebaczenie? Czy umiemy przebaczać? Czy umiemy wyrzekać się dóbr tego świata, do których jesteśmy zbyt przywiązani?

Postępujmy z radością drogą prawdziwej pokuty!

Życzmy sobie żarliwego i radosnego Wielkiego Postu w oczekiwaniu na świętą Paschę!

Dom Jean Pateau OSB

tłum. Tomasz Glanz

Amen.

1 Cyt. za: F. Bouchard, Święta Bernadetta. Droga prostoty, Kraków 2025, s. 103